Soms is het voor de kleine ondernemer van vitaal belang om ‘nee’ te kunnen zeggen. Want naast het grijpen van kansen, is het ook belangrijk om te herkennen wanneer je snel weg moet wezen, en nee zegt in die situatie. In dit artikel 21 situaties waarin je beter maar ‘nee’ kunt zeggen.
Dit artikel is gebaseerd op de blog van Laura Spencer op freelancefolder.com.
Wanneer ‘nee’ zeggen?
1. De klant vraagt je te werken voor een vergoeding ver beneden je normale tarief.
Zorg dat je niet teveel tijd besteedt aan dit soort type klanten. Ze kosten je alleen maar tijd en energie. Deze klant is gewoonweg niet een prospect voor jou. Noem je normale tarief, en zeg dat dat je prijs is.
2. De klant vraagt om voor een beetje minder te werken dan je normale tarief.
Onderhandel met deze klant. Bepaal eerst waarover je wilt onderhandelen, kun je überhaupt flexibel zijn met je prijs? Wil je wel voor een lager tarief werken? Heb je meer tijd nodig voor deze opdracht? Daarna moet je je voorwaarden kenbaar maken aan de klant. Je zou kunnen zeggen: ‘Ik werk normaal voor dit tarief, maar als je me een week langer geeft om het af te maken dan wil ik wel ingaan op je voorstel’.
3. De klant vraagt je te werken ‘buiten’ je specialisme.
Vraag jezelf het volgende af: wil ik iets nieuws leren? Als je niet geïnteresseerd bent, laat dan direct blijken. Je kunt refereren naar een andere ondernemer/freelancer.
4. De klant vraagt je een deadline te halen. Maar dat gaat je niet lukken.
Klanten vragen vaak om onrealistische deadlines zonder zich echt te realiseren wat er allemaal bij komt kijken. Probeer wederom te onderhandelen. Je kunt iets zeggen als: ‘Ik weet dat het een simpele opdracht lijkt, maar het gaat meer tijd kosten dan het oog kan zien. Ik denk dat het X dagen duurt om het af te krijgen.’
5. Je hebt de klant ‘onderzocht’, en het blijkt dat hij/zij een slechte reputatie heeft.
Ren zo hard als je kan weg van deze klant. Je hebt geen gedetailleerde informatie/antwoord nodig.
6. De klant is extreem kritisch.
Bij een nieuwe klant kun je dit van te voren niet weten, maar je weet het wel als je eerder met deze klant hebt gewerkt. Het is verstandig om op dezelfde manier als de ‘slechte reputatie’ klant hierboven te reageren. Dit soort klanten kosten je veel extra energie en ergernis, en leveren niks extra op.
7. Een klant vraagt je extra werk te doen dat buiten de afspraak valt.
Elke ondernemer komt dit probleem vroeger of later wel eens tegen. Als je in deze situatie terecht komt, bedenk dan hoeveel tijd het extra werk gaat kosten. Als het niet te lang duurt, kiezen de meeste ondernemer het werk te doen.
Als het extra werk te veel tijd in beslag gaat nemen, laat de klant weten dat je extra kosten in rekening moet brengen. Leg een concreet voorstel bij de klant neer, en vraag of hij/zij hier mee akkoord gaat.
8. Een klant gebruikt onbehoorlijke taal.
Sommige klanten communiceren op een onrespectvolle manier. Laat de klant weten dat je graag op een normale manier wilt communiceren.
9. Je bent te druk om nieuwe opdrachten aan te nemen.
Het druk hebben is vaak een goede zaak, want het betekent vaak dat je veel opdrachten hebt. Vertel de klant dat je de komende (bijvoorbeeld) 2 weken vol zit, maar dat je daarna weer ruimte hebt voor een nieuwe opdracht.
10. Een klant vraagt je om meer werk te doen, maar is te laat met betalen voor eerder werk.
Eerlijk gezegd, de klant is te laat met betalen, dus is het niet verstandig om een nieuw project met deze klant te starten. Laat de klant weten dat deze eerst de openstaande facturen moet voldoen voordat je met een nieuwe opdracht kunt beginnen.
11. De klant heeft meer werk voor je, dan je realistisch gezien aankunt.
Je kunt in dit geval iets zeggen als: ‘Dat is veel werk, maar ik weet zeker dat mijn team dit aan kan’. De klant snapt dat je het werk niet alleen doet.
12. De klant staat voor iets, waar jij principieel niet achter staat.
Dit is een gevaarlijke. Wees voorzichtig zodat je niet discrimineert op basis van ras, cultuur, religie etc.
13. De klant vraagt je op locatie te werken.
Als ondernemer kies je er vaak voor om vanuit je eigen kantoor te werken, je kunt hierover onderhandelen en iets zeggen als: ‘Ik heb ervaren dat ik meer werk af kan krijgen als ik op mijn eigen kantoor werk, maar ik wil vrijdags wel bij jullie komen om bij de wekelijkse vergadering aanwezig te zijn’
14. Je hebt het vermoeden dat de klant aan het liegen is.
Dit is een andere gevaarlijke situatie. Je kunt natuurlijk niet iemand beschuldigen zonder echt bewijs te hebben, terwijl je intuïtie vaak wel gelijk heeft. Als je twijfelt is het vaak het beste om op je intuïtie af te gaan. Je kunt iets zeggen als: ‘Ik denk niet dat dit project geschikt voor mij is’.
15. Je kunt geen informatie vinden over de klant.
Een gebrek aan informatie over de klant kan betekenen dat de klant een oplichter of wanbetaler is, maar ook dat deze nieuw is in de branche. In deze situatie kun je iets vragen als: ‘Hoe lang doe je dit al?’ of ‘Met welke bedrijven heb je al eerder zaken gedaan?’.
16. De klant vraagt je iets illegaals of onethisch te doen.
Het spreekt natuurlijk voor zich dat je nooit met iets illegaals in aanraking moet komen. Weiger het, en leg uit waarom je het niet wilt doen. Misschien is de klant zich helemaal niet bewust dat hij/zij iets wil doen wat niet toegestaan is.
17. De klant vraagt je iets te doen wat niet kan.
Veel ondernemers komen klanten tegen die dingen vragen die gewoonweg niet kunnen. Probeer de klant op een zakelijke en respectvolle manier uit te leggen dat het niet kan. Je kunt iets zeggen als: ‘De technologie die nodig is om te doen wat u wilt bestaat nog niet’. Probeer zo mogelijk een alternatief aan te bieden dat wel werkt.
18. De klant wil een wederdienst aanbieden voor je diensten.
Sommige ondernemers vinden het niet erg om op basis van wederdienst te werken. Dus als je dat geen probleem vindt, prima! Als je dit niet wilt, zeg dan dat je alleen op basis van betalingen kunt werken.
19. De klant biedt je een deel van de winst aan.
Als het project van de klant geen winst oplevert, heb jij ook geen geld. Dus zeg hier ook weer dat je alleen werkt voor een afgesproken (uur)tarief of vast bedrag.
20. De klant is een vriend of familie.
Werken met een vriend of een familielid kan veel stress opleveren. Dit is een reden dat veel ondernemers dit liever niet doen. Het is echter moeilijk om ‘nee’ tegen een vriend of familielid te zeggen. Je zou kunnen zeggen: ‘Ik waardeer onze vriendschap te veel om deze te mixen met zaken doen’ of je kunt zeggen: ‘ik denk dat deze persoon (een andere ondernemer) het werk veel beter kan doen’.
21. Een goed doel vraagt je jouw diensten beschikbaar te stellen.
Schuldgevoel is een slechte basis om gratis te werken. Als je het goede doel graag wilt steunen, dan moet je het zeker doen. Daar is niks mis mee. Als je er geen tijd voor hebt, of niet echt bij het goede doel betrokken bent zou je iets kunnen zeggen als: ‘Ik heb op dit moment geen tijd om gratis te werken’.
Bron: freelancefolder.com
In welke situaties ben jij wel eens beland, en hoe heb je het aangepakt? Zou je jouw verhaal willen delen in de ‘comments’ onder dit artikel?
Peter is de oprichter van B2bcontact.nl
Een van mijn klanten betaalt steevast te laat. Feitelijk betaalt hij op de dag dat hij me nodig heeft voor de volgende klus. Het is verder een prima klant, dus ik laat het maar zo.
Twee keer heb ik een opdracht geweigerd omdat het een ‘overtuiging’ betrof waar ik niet achter kon staan en waar ik dus ook niet serieus aan kon werken. Beide keren heb ik geholpen een andere ontwerper te vinden.
Op locatie bij de klant werken doe ik met enige regelmaat. De klant is dan een reclame- of ontwerpbureau. Persoonlijk vind ik daar geen enkel nadeel aan zitten.
Werken voor een wederdienst (punt 18), ik vraag me af of de belastingdienst daar zo blij mee is.
Ik heb voor een paar goede doelen gewerkt (Cordaid, UNICEF), en altijd voor mijn normale tarief. Daarnaast heb ik wel eens tijd gedoneerd, of ben ik donateur geworden. Zo houd je het gescheiden, en hoef je niet aan je tarief te morrelen.
Net als Elzo en Hans hoef je niet per se nee te zeggen bij alle bovenstaande punten.
Ik probeer bij punt 1 en 2 te vertellen wat ik wèl kan doen voor dat tarief of in de tijd van punt 4.
Soms is doorverwijzen een goed alternatief. Kan je de klus niet aan omdat je tijd of kennis te kort komt? Wees dan eerlijk, anders snij je jezelf in de vingers..
Sommige punten zie ik meer als kans dan nadeel. Ik probeer altijd flexibel te zijn en te leveren waar de klant naar vraagt. Uiteraard zijn er wel grenzen.
Voor klanten uit voorbeeld 5, 8,14 en 16 ga ik niet aan het werk. Wederzijds respect is een belangrijke eigenschap om aan het werk te kunnen voor iemand.
Het belangrijkste is om open en eerlijk te zijn tegen de klant. Kan of wil je niet aan zijn verwachtingen voldoen? Laat dat dan weten en kom met een alternatief.
Toen ik net freelancer was, heb ik één keer op ruilbasis gewerkt: teksten tegen een website. Dat was handig, voor beide partijen. Op een gegeven moment wil je dat niet meer, je wilt ook omzet laten zien en betaald worden voor je professionaliteit.
Voor het magazine van een ondernemersvereniging werd mij onlangs gevraagd een van de rubrieken gratis te vullen. Ik heb aangegeven dat ik daar niet naar op zoek was. Ik heb er niets meer van gehoord.
Punt 20 kan aangevuld worden met je buren! Vertrouwen kan spaak lopen in vermeend onderling vertrouwen. Ik grafisch bezig, hij een uitzendbureau. Orders en betaling die elkaar overlappen. Tijdens een gesprek ‘over de heg’ weer een bestelling plaatsen en een dag later ervaren dat meneer zijn faillissement aangevraagd had die dag!
Nee, hij is niet meer mijn buurman, licht nu de boel in de Achterhoek op. Ik zal geen namen noemen.
En ja, ik zie de tips als een goede richtlijn of als aandachtspunten maar overal zit elastiek in. Goede info!
Ik geloof niet dat de schrijven van dit artikel een ondernemer is. Zelf was ik “binnen” op m’n 32ste, maar als ik deze “tips” destijds had gevolgd liep ik momenteel waarschijnlijk in de bijstand.
Volg gewoon deze regel: als je het niet vertrouwd.. vooraf laten betalen. Simpel.
Aanvulling op mijn vorige berichtje: met punt 19 heb ik overigens nog het meeste verdiend.
Eigenlijk komt het er op neer, ‘hoe zeg ik wel, ja’. Onder welke voorwaarden wil ik werken. Ik vind het een kwestie van perspectief. Het is maar hoe je het bekijkt. Geen situatie is gelijk. Persoonlijk geloof niet zo in dit soort lijstjes. Natuurlijk twijfel ik ook wel eens. Dan overleg ik liever met een collega of conculega om te vragen hoe hij het zou aanpakken.
Ik vind dat je gewoon op je gevoel af moet gaan. Sommige hebben het in zich om grotere risico’s te nemen (Michael bijvoorbeeld) en anderen durven dit wat minder. Misschien was het voor Michael helemaal geen risico en had hij het gewoon goed voor elkaar. Iedere situatie is weer anders. Mijn gevoel heeft mij tot nu toe nog niet in de steek gelaten.
Ik heb een keer een kritische klant gehad, die zelf pingelde over het uurtarief van 30 euro (de helft van wat ik normaal al doe), wat ik zuchte verlaagde naar 15 euro.
Op een gegevens moment moest ik een foto die ze had aangeleverd op de website zetten. Die moest dus van tiff naar jpeg. Ze klaagde dat de kleuren niet meer klopten. Op een moment dat ze niet keek verwisselde ik al schuivende op het scherm het origineel met de jpg voor de site. Ze herhaalde dat de kleuren van de jpeg waardeloos weergegeven waren in verhouding tot het origineel. Toen heb ik er haar er maar subtiel op gewezen, dat ze klaagde over haar eigen origineel en de jpeg inf feite beter vond, stond ze met haar mond vol tanden.
Jammer, maar mijn ervaring is – en die is later nog versterkt - dat klanten die je klagen over de kosten en het goedkoper willen de lastigste klanten met de hoogste eisen zijn.
Correctie:
Ik heb een keer een kritische klant gehad, die zelfs pingelde over het uurtarief van 30 euro (de helft van wat ik normaal al doe), wat ik zuchtend verlaagde naar 15 euro.
Op een gegeven moment toen ze langs kwam, moest ik een foto die ze had aangeleverd op de website zetten. Die moest dus van tiff naar jpeg. Ze klaagde dat de kleuren niet meer klopten. Op een moment dat ze niet keek verwisselde heimelijk ik al schuivende op het scherm het origineel met de jpg voor de site. Ze herhaalde dat de kleuren van de jpeg waardeloos weergegeven waren in verhouding tot het origineel. Toen ik haar er subtiel op wees, dat ze klaagde over haar eigen origineel en de jpeg inf feite beter vond, stond ze met haar mond vol tanden.
Jammer, maar mijn ervaring is – en die is later nog versterkt – dat klanten die je klagen over de kosten en het goedkoper willen, de lastigste klanten met de hoogste eisen zijn.
Omdat ik (en vele vaste klanten die keer op keer terugkomen) overtuigd ben van mijn kwaliteit, ga ik nooit in onderhandeling. Graag of niet. Wat ik wel eens heb gedaan is een klant die ik erg graag mag en waarvan ik weet dat ze weinig budget hebben (moeten vanwege een keurmerk een hele rits aan verplichte trainingen doen) minder geoffreerd dan ik normaliter doe. Maar dat meld ik niet aan de klant.
Klanten mogen kritisch zijn en veeleisend zijn, dat ben ik ook als ik zelf klant ben. Ik wil krijgen waarvoor ik betaal. Het moeten alleen geen uberzeikerds zijn. Heb ik één keer gehad, maar die was daarna wel zo tevreden dat ik via haar mond tot mond reclame weer drie nieuwe klanten kreeg.
Dus, zoals iemand al zei er moet wel rek in zitten…..
Gisteren nog afscheid genomen van een klant. Nog een punt wat toegevoegd zou kunnen worden. Een klant die jou behandeld alsof je personeel van hem bent. Zelf materiaal later dan afgesproken aanleverd en vervolgens mij mn planning maar ook werkwijze probeert voor te schrijven. Eigenlijk ging het al stroef vanaf het allereerste contact. In de loop van de jaren heb ik wel geleerd dat je dan eigenlijk beter direct kan stoppen. Maar ja, elke keer hoop je weer dat het deze keer wel goed zal lopen. Ik verkeer gelukkig in de omstandigheid dat ik kan kiezen voor wie ik werken wil en dat ik veel vaste terugkerende klanten heb. Als je dat niet hebt wordt het wel een stuk lastiger natuurlijk.
Bedankt leerzaam artikel! Als starter is dit een interessant stuk om even na te denken hoe je in dit soort situaties zou moeten reageren..